Xulio Sousa Fernández

Profesor titular de Filoloxía galega

Enderezo / AdressFoto_web

Enderezo postal:
Departamento de Filoloxía Galega
Facultade de Filoloxía
Universidade de Santiago de Compostela
15782 Santiago de Compostela
A Coruña

E-mail: directorio
Teléfono
: +34 881811866
Fax: +34 881812810

ORCID ID: https://orcid.org/0000-0001-8388-2704

Redes académicas

Formación académica / Education

  • 1983-1988: Licenciado en Filoloxía hispánica, subsección Galego-Portugués, Universidade de Santiago de Compostela
  • 1999: Doutor en Filoloxía galega, Universidade de Santiago de Compostela.

Cargos / Positions held

  • 1991-1994: Profesor na Facultade de Ciencias da Información, USC.
  • 1994-: Profesor de Filoloxía galega na Facultade de Filoloxía, USC.
  • 2005-2011; 2013-2016: Secretario do Instituto da Lingua Galega, USC
  • 2005-2011; 2013-2015: Coordinador do grupo de investigación Filoloxía e Lingüística galega da USC (GI-1743)
  • 2018-: Coordinador do Grado de lingua e literatura galegas
  • 2018-: Director da revista Estudos de Lingüística Galega

Docencia / Teaching

Curso 2018-2019

Grao

Máster

Horario de atención ós alumnos: luns (9:00-11:00) e martes (9:00-13:00). Despacho 439

Longa noite do TFG

  • Iso xa o lin eu en algures (PDF)

Dirección de traballos de investigación

  • Estudo dialectolóxico dos nomes as plantas no concello de Brión, Eva Mª Perianes, TIT, 2007
  • Evolución diatópica da gheada no século XX: análise contrastiva dos materiais que ofrece a xeografía lingüística, David Rodríguez Lorenzo, TIT, 2008
  • Os clíticos de terceira persoa en galego e asturiano, Rosa Mouzo Villar, TIT, 2010
  • Cartografía dos apelidos de Galicia, Ana Isabel Suárez Moreno, proxecto fin de carreira codirixido con J. Ramón Ríos Viqueira (Grao en enxeñería informática, ETSE, 2010
  • Desenvolvemento dun sistema para a visualización web do Tesouro do Léxico patrimonial galego e portugués, César Osorio Peláez, proxecto fin de carreira codirixido con José Varela Pet (Grao en enxeñería informática, ETSE, 2011
  • Aproximación á variación da reflexividade dalgúns verbos do galego, Iria Muñiz Babarro, TFG, 2015
  • Variación e cambio na colocación dos pronomes átonos nalgúns complexos verbais do galego, Irene Santos Raña, TFM, 2015
  • Complementos directos con preposición en en galego: unha revisión bibliográfica, Sara Porrit Marchena, 2017
  • Cambio linguístico en galego no século XX: os pretéritos verbais, Clara Lago  Caamaño, 2018

Investigación / Research

Sintaxe oracional

  • Construcións causativas / Causative constructions
  • Variación pronominal: acusativo - dativo / Pronominal variation: accusative - dative
  • Sintaxe e orde de palabras / Syntax and word order
  • Evidenciais nas linguas románicas / Evidential markers in Romance Languages

Variación lingüística

  • Descrición e análise das variedades do galego
  • Lingua estándar e variedades xolingüísticas
  • Análise dialectométrica de variedades xeolingüísticas
  • Sistemas de información xeográfica (GIS) e análise xeolingüística / Geographic Information Systems (GIS) and geolinguistic analysis

Proxectos de investigación / Research projects

  • Contacto e cambio lingüístico en galego. Ministerio de Economía e Competitividade (FFI2015-65208-P)   Web
  • Cambio lingüístico en el gallego actual (FFI2012-33845), MINISTERIO DE ECONOMIA Y COMPETITIVIDAD, 2013-2016. Web
  • Elaboración y edición de los materiales del Atlas Lingüístico de la Península Ibérica, CSIC, 2009-. Web
  • Atlas Lingüístico Galego (ALGa), ILG, 1993-
  • Índices do Atlas Lingüístico Galego, ILG-USC, 2010-

Publicacións / Publications

Selección de publicacións

 

2010-

  • Measuring language contact in geographical space: Spanish loanwords in Galician, Xulio Sousa & Francisco Dubert-García. Artigo. Pendente.
  • Áreas léxicas e dominios lingüísticos no noroeste peninsular, Marta Negro & Xulio Sousa. Artigo. Pendente.
  • Surnames regions and dialectal variation in the Asturian linguistic space. Xulio Sousa & María José Ginzo-Villmayor. Artigo. Pendente.
  • A GIS-based application for documenting and analysing perceptions about language variation, Xulio Sousa, Soraya Suáez, Rosa Crujeiras & Laura Calaza. Artigo. 2020. Aceptado.
  • Análise dialectométrica e cartográfica da variação linguística, Lurdes de Castro Moutinho, Alexandre Vieira, Alberto Gómez Bautista, Elisa Fernández Rei, Helena Rebelo, Luís Fernando Pinto Salema, Rosa Lídia Coimbra, Xulio Sousa. Artigo. 2019. Aceptado.
  • Geonomastics on the web: visualizing surname distributions in a regional space, Xulio Sousa. Artigo. Voprosy onomastiki | Problems of Onomastics. 2019. Aceptado. 
  • Categorización perceptiva das variedades iberorrománicas por parte de universitarios de Galicia, X. Sousa, Irene Santos Raña, Soraya Suárez Quintas e Laura Calaza Díaz. Atti del XXVIII Congresso internazionale di linguistica e filologia romanza. vol. 2, 1022-1036. 2018.PDF.
  • A investigación sobre a variación lingüística do galego: desde o ALGa ata a actualidade. R. Álvarez & X. Sousa. Labor Histórico 3(1)63-75. 2017.PDF.
  • A toponimia em foco: princípios, métodos, enfoques. Número especial de Guavira Letras 25, xulio-decembro de 2017. Ed. por A. Negri Isquerdo, X. Sousa e R. Álvarez.Web.
  • Alcune riflessioni sulla geonomastica personale, in Elena Papa & Daniela Cacia (eds.): Di nomi e di parole. Studi in onore di Alda Rossebastiano. Quaderni Italiani di RION 8, 387-400. 2017.PDF
  • Do espazo ó tempo: o cambio lingüístico en galego a partir da xeolingüística, X. Sousa & D. Rodríguez. In Regueira Fernández, Xosé Luís & Fernández Rei, Elisa (eds.). Estudos sobre o cambio
    lingüístico no galego actual. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. 241-269. 2017.PDF
  • Documenting and mapping geolinguistic variation: the linguistic database of the Atlas Lingüístico Galego. In Iglesias, Aitor & Ensunza, Ariane (eds.), Gotzon Aurrekoetxea lagunarterik hara, 321-336. Bilbao: UPV/EHU, 2017.PDF
  • From field notebooks to automatic mapping: the Atlas Lingüístico Galego database, Dialectologia et Geolinguistica 25, 1-22, 2017.
  • Aggregate analysis of lexical variation in Galician, en I. Buchstaller and B. Siebenhaar (eds.), Language Variation. European perspectives VI, Amsterdam: John Benjamins, 71-83, 2017. Article detailsReferences.
  • A xeolingüística e o estudo da historia da linguas, X. Sousa, en A. Rodríguez Guerra (ed.), Lingüística histórica e dialectoloxía: coordenadas do cambio lingüístico, Vigo: Servizo de Publicacións da Universidade de Vigo. 35-52, 2016.PDF
  • On quantitative geolinguistics: an illustration from Galician dialectology, Xulio Sousa / Francisco Dubert García (2016): Dialectologia. Special Issue VI, Elisa Fernández Rei / Lurdes de Castro Moutinho / Rosa Lídia Coimbra (eds.), 191-221. PDF
  • Aspectos de variação sintáctica no Atlas Lingüístico de la Península Ibérica (ALPI), E. Carrilho / Xulio Sousa, in Marcello Barbato, Inés Fernández-Ordóñez, Jean-Paul Barbato (eds.) Actes du XXVIIe Congrès international de linguistique et de philologie romanes (Nancy, 15-20 juillet 2013). Section 8 : Linguistique variationnelle, dialectologie et sociolinguistique,  Nancy: ATILF, 67-81, 2016. PDF
  • En memoria de tanto miragre. Estudos dedicados ó profesor David Mackenzie. Eds. F. Dubert. G. Rei-Doval, X. Sousa, Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela, 2105.
  • Dialectologia. Special issue V. Syntactic variation in western European languages. From the noun phrase to clause structure. ed. by Xulio Sousa, Carlota de Benito and Víctor Lara, 2015. PDF introduction.
  • Manual of Galician Linguistics, Xulio Sousa / Ernesto González Seoane, De Gruyter Mouton, 2019.
  • VIII. Galician Studies. Language and linguistics. Francisco Dubert García, Xulio Sousa Fernández and David Mackenzie. The Year's Work in Modern Language Studies. Vol. 75, 2015.
  • Lingua e identidade na fronteira galego-portuguesa, eds. Xulio Sousa, Marta Negro e Rosario Álvarez, Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega, 2014
  • The tesouro do léxico patrimonial galego e portugués. A Galician and Portuguese word bank, X. Sousa / X.A. Álvarez, Dialectologia. Special Issue, 2013. PDF
  • Dialect change and variation: the Atlas Lingüístico de la Península Ibérica. Dialectologia. Special Issue III, 189-207, 2012.PDF
  • Estrategias evidenciales y expresión de la fuente de información en gallego: los marcadores gramaticalizados, en X. Viejo Fernández, Estudios sobre variación sintáctica peninsular, Uviéu: Universidá d'Uviéu, 2012, pp. 75-98. PDF
  • The geolingistic background of Iberian Romance dialect syntax: Insights from ALPI's materials, E. Carrilho / X. Sousa, 7th Congress of the International Society for Dialectology and Geolinguistics (SIDG), Viena, 23 July - 28 July 2012. PDF
  • Esquemas causativos en galego, portugués europeo e portugués brasileiro", en X. Lagares / H. Monteagudo (eds.): Galego e Português Brasileiro: história, variação e mudança, Niterói: EDUFF, 175-190. PDF

Outras publicacións

Congresos e seminarios

  • A method for processing perceptual dialectology data, L. Calaza Díaz; S. Suárez Quintas; R. Crujeiras; A. Rodríguez Casal; X. Sousa; J.R. Ríos Viqueira, in ACTAS XII Congreso Galego de Estatística e Investigación de Operacións, 282-291, 2015. PDF
  • Áreas léxicas peninsulares a partir dos materiais do ALPI, XVIIe Congrès International de Linguistique et de Philologie Romanes, Nancy, 15-20/7/2013.
  • Distance in space. Dialects and standard Galician, Methods in dialectology XV, Groningen, 2014. Presentation.
  • Variación en el pronombre sujeto de segunda persona en gallego, Wedisyn 2014, Universidad Autónoma de Madrid, 2014. Presentation
  • On Galician and European Portuguese analytical causatives: Microvariation in causees and beyond, Ernestina Carilho & Xulio Sousa, 7th International Conference on Language variation in Europe (ICLaVE), Tronheim, 26-28/6/2013.
  • Estudo da variación lingüística e dialectoloxía perceptiva, Simposio de dialectoloxía perceptiva, USC, Santiago de Compostela, 17-18 January 2013. Prezi
  • Presentation of the Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués, X.A. Álvarez / X. Sousa, 7th Congress of the International Society for Dialectology and Geolinguistics (SIDG), Viena, 23 July - 28 July 2012.
  • Marcadores evidenciais en portugués do Brasil e galego, II Congresso Internacional de Linguística Histórica, São Paulo, 7-10 February 2012. PDF
  • Nombres y números. Algunos datos sobre frecuencia y distribución geográfica de apellidos gallegos, XXIV ICOS International Congress of Onomastic Sciences, Barcelona, 5-9 September 2011. PDF
  • Spanish loanwords in Galician. A quantitative analysis across the territory, F.Dubert / X. Sousa, Methods in dialectology 14, London (Canada), 2-6 August 2011. PDF
  • Dialect variation and change: the Atlas Lingüístico de la Península Ibérica (ALPI), Workshop on the ALPI, Methods in dialectology 14, London (Canada), 1 August 2011. PDF
  • Syntactic variation in varieties of Western Iberian Romance as seen in the ALPI data, 6th International Conference on Language Variation in Europe (ICLaVE), Freiburg, 29 June - 1 July 2011. PDF
  • Presentación do prototipo e da páxina do Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués: banco de datos e cartografía.  Xulio Sousa Fernández / C. Osorio Peláez. Workshop organizado polo Instituto da Lingua Galega. Santiago de Compostela, 13 e 14 de xuño de 2011.  Seminario.
  • O arquivo e sistematización dos datos léxicos referenciados. Os campos de categoría e clase. Léxico patrimonial: banco de datos e cartografía. Workshop organizado polo Instituto da Lingua Galega. Santiago de Compostela, 13 e 14 de xuño de 2011. Seminario.

Outras actividades

 

Actualizada 3/06/2019